Bestami Yazgan İletişim: +90 532 723 88 35

Bestami Yazgan Kimdir? Hayatı, Edebî Yolculuğu ve Eserleri

Türkiye’de çocuk edebiyatı denince akla gelen güçlü kalemlerden biri Bestami Yazgan’dır. Şiir, masal ve hikâye alanlarında ürettiği eserlerle hem çocuk okurun hayal dünyasını beslemiş hem de öğretmenlik kimliğinden gelen güçlü gözlem ve dil duyarlılığıyla “okuyan çocuğu büyüten” bir edebiyat çizgisi kurmuştur. Yazgan’ın metinlerinde; merhamet, vefa, aile bağı, sevgi, iyilik, tabiatla kurulan dostluk ve insanın iç dünyasına açılan sade ama derin kapılar öne çıkar. Bu yönüyle, sadece kitap raflarında değil, okul sıralarında ve sınıf içi okuma etkinliklerinde de adı sıkça anılan bir yazar-şair olarak yer edinmiştir. 

Aşağıdaki biyografik makalede; Bestami Yazgan’ın yaşam öyküsünü, yazı serüveninin dönüm noktalarını, aldığı ödülleri, edebî yaklaşımını ve öne çıkan eserlerini akıcı ve kapsamlı bir şekilde bulacaksınız.

Doğumu, Eğitim Hayatı ve Öğretmenliğe Uzanan Yol

Bestami Yazgan 10 Aralık 1957 tarihinde Osmaniye’de dünyaya gelir. İlköğrenimini Toprakkale’de; ortaokul ve lise öğrenimini ise Osmaniye İmam Hatip Lisesi’nde tamamlar. Ardından Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden 1978 yılında mezun olur. 

Edebiyat fakültesi mezuniyetinin ardından öğretmenlik mesleğine yönelen Yazgan, eğitimci kimliğinin sağladığı “çocuğu tanıma” ve “dil gelişimini yakından izleme” imkânını, ilerleyen yıllarda çocuklara yönelik kaleme aldığı eserlerin temel dayanaklarından biri hâline getirir. TEİS’te yer alan biyografik bilgiye göre mezuniyet sonrası görev yaptığı okullar arasında Hatay Dörtyol Deneme Lisesi de bulunur. 

Askerlik hizmetini 1982 yılında (kısa dönem) tamamladıktan sonra edebî üretimi daha görünür hâle gelmeye başlar; ilk şiirinin bir yerel gazetede yayımlanması da bu dönemin hemen sonrasına denk düşer. 

İlk Şiirler, İlk Yayınlar ve “Güneysu” Dergisi

Bestami Yazgan’ın edebiyat yolculuğunda en kritik başlıklardan biri, Osmaniye’de uzun yıllar yayımlanan Güneysu Kültür, Sanat ve Edebiyat dergisidir. TEİS’e göre Yazgan, 1985 yılında bu dergiyi genel yayın yönetmeni sıfatıyla çıkarmaya başlar ve bu çaba 2000 yılında İstanbul’a göç edene kadar sürer. 

Benzer biçimde yayınevi biyografilerinde de Yazgan’ın Güneysu dergisinin genel yayın yönetmenliğini yaptığı; bu derginin Osmaniye’de uzun soluklu bir kültür-sanat hattı oluşturduğu vurgulanır. 

“Güneysu”, sadece bir dergi değil; aynı zamanda yerelde filizlenen edebî enerjinin, şiirin, öykünün ve çocuk edebiyatı fikrinin bir araya geldiği bir okul gibidir. Yazgan’ın hem öğretmenlik yapıp hem de edebiyat dergisi çıkarması; onun metinlerinde görülen disiplinli üretim anlayışını, dil titizliğini ve toplumla bağını açıklayan önemli bir göstergedir.

İstanbul Dönemi, Emeklilik ve Kurumsal Görevler

TEİS’teki bilgilere göre Bestami Yazgan’ın 2000 yılında İstanbul’a tayini çıkar ve bu tarihten itibaren İstanbul’da yaşamını sürdürür; 2004 yılında da resmen emekli olur. 

Aynı kaynak, Yazgan’ın ilerleyen yıllarda eğitim ve yayıncılık alanında kurumsal sorumluluklar da üstlendiğini belirtir: 2014 yılında Millî Eğitim Bakanlığı Yayın Danışma Kurulu üyeliğine seçilmesi, bu çerçevede dikkat çeken bir görevdir. 

Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü biyografisinde ise Yazgan’ın edebiyat öğretmenliği görevini (özel bir kurumda) sürdürdüğü bilgisi yer alır; bu tür metinler, onun eğitimle bağını emeklilik sonrasında da koparmadığını göstermesi açısından önemlidir. 

Aldığı Ödüller ve Edebiyat Dünyasındaki Karşılığı

Bestami Yazgan, çocuk edebiyatına verdiği emek ve şiir alanındaki üretimiyle farklı kurumlar tarafından çeşitli yıllarda ödüllere layık görülmüştür. TEİS’te ve kurumsal biyografilerde öne çıkan ödüller şunlardır:

• 1994: Türkiye Yazarlar Birliği tarafından Çocuk Edebiyatı dalında “Yılın Yazarı” 

• 1997: Türkiye Çocuk Dergisi tarafından “Yılın Öğretmeni” 

• 2003: Çocuk Edebiyatçıları ve Yayıncıları Birliği tarafından “Yılın Şairi” 

• 2011: İLESAM tarafından Çocuk Edebiyatı dalında “Yılın Yazarı” 

Bunun yanında Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü biyografisi; Yazgan’ın “Yazarlar Okullarda” gibi projelerde görevlendirildiğini, eserleri üzerine akademik çalışma yapıldığını ve ayrıca ESKADER tarafından çocuk edebiyatı alanında “Yılın Yazarı” seçildiğini de aktarır. 

TEİS ayrıca, 2017 yılında Kosova/Prizren’de yayımlanan bir dergi tarafından “Yılın Yazarı” seçildiğini; eserleri üzerine tez, makale ve bildiriler dâhil birçok akademik çalışmanın yapıldığını not eder. 

Üye Olduğu Kuruluşlar ve Kültür-Sanat Çevresi

Bestami Yazgan, edebiyat dünyasında sadece “yazan” değil; aynı zamanda kültürel kurum ve birliklerle bağ kuran bir isimdir. TEİS ve diğer biyografik metinlerde; Yazgan’ın ESKADER, İLESAM, MESAM ve Türkiye Yazarlar Birliği gibi yapılarla ilişkili olduğu belirtilir. 

Bu üyelikler, onun hem edebî üretimini hem de kültür-sanat sahasındaki sosyal sorumluluğunu destekleyen bir çerçeve sunar.

Edebî Anlayışı: Çocuğun Kalbine Giden Yol ve “Değer” Duyarlılığı

Bestami Yazgan’ın çocuk edebiyatındaki ayırt edici yönlerinden biri, dili “süs” olarak değil “köprü” olarak kullanmasıdır. Metinleri; çocukların rahatça okuyabileceği sadelikte, fakat yetişkin okurun da alt metinlerde yakalayabileceği bir duyarlılık taşır.

TEİS’te yer alan değerlendirme, Yazgan’ın eserlerinde dinî değerler ile millî değerlerin zaman zaman iç içe verildiğini, geleneksel davranış formlarının okura aktarılmaya çalışıldığını belirtir. 

Bu yaklaşım, onu özellikle “değerler eğitimi”, “okul okumaları” ve “aile-çocuk okuması” ekseninde sıkça önerilen yazarlar arasına taşır. Ancak burada dikkat çeken nokta şudur: Yazgan’ın metinleri genellikle kuru bir öğüt dilinden kaçınır; değerleri daha çok hikâye/şiir atmosferi içinde, karakterlerin yaşantısı ve duygusu üzerinden sezdirir.

Yunus Emre ile Anılan Bir Şiir: “Gülü İncitme Gönül” Meselesi

Bestami Yazgan’ın adı zaman zaman, şiir geleneğimizin büyük ismi Yunus Emre ile birlikte anılır. Bunun en bilinen örneklerinden biri “Gülü İncitme Gönül” başlıklı şiirdir. TEİS, bu şiirin internette sıkça Yunus Emre’ye atfedildiğini; Yazgan’ın ise bu konuda tevazu gösteren bir tutum sergilediğini aktarır. 

Bu anlatı, Yazgan’ın şiire yaklaşımını da ele verir: “Ben yazdım” demekten çok, şiirin ruhunu büyük geleneğe bağlayan bir edep ve ustaya hürmet çizgisi.

Bestami Yazgan’ın Eserleri: Kitaplar, Seriler ve Öne Çıkan Başlıklar

Bestami Yazgan’ın eserleri farklı türlere yayılır: çocuk şiirleri, masallar, hikâyeler, değerler eğitimi temalı metinler, öğretmen-öğrenci hatıraları ve yetişkin okura hitap eden şiir kitapları… Kaynaklarda toplam eser sayısı farklı biçimlerde verilir; örneğin bazı yayınevi biyografileri “altmış eser”, bazı kurumsal metinler “seksen eser” gibi sayılar kullanır. 
( Bu fark, yeni baskılar, set/seri hâline getirilen kitaplar ve tür tasniflerindeki değişikliklerden kaynaklanabilir.)

Aşağıda, en çok bilinen ve en sık okunan eserlerinden bir seçkiyi, türlerine göre derli toplu şekilde bulacaksınız.

1) Çocuk Şiirleri: Ritmi Yüksek, Akılda Kalan, Dili Parlatan Metinler

Bestami Yazgan’ın çocuk şiirleri, “okuma sevgisi”ni çoğu zaman ritimle ve müzikle taşır. Zaten bazı şiirlerinin bestelenmiş olması da bu ritim duygusunu destekler. 

Öne çıkan çocuk şiiri kitaplarından bazıları:

• Uçtu Uçtu Şiir Uçtu 

• Güneşle Ay Duymasın 

• Gökkuşağı Sevinci 

• Çıtı Pıtı Kutu Kutu Şiirler 

• Anne Sen Melek misin? 

• Şiirlerle Nasrettin Hoca 

• Çocuk Şiirleri (çeşitli baskı/derlemeler)

Bu kitaplarda dikkat çeken şey; “büyük kelimeler” kurmak yerine, çocuğun günlük hayatına temas eden sahneler üzerinden şiir kurmasıdır: okul yolu, anne-baba sevgisi, arkadaşlık, tabiat, sevinç, bazen küçük bir pişmanlık… Şiirin çocukla konuşması, ama çocuğu küçümsememesi.

2) Masallar ve Masalsı Hikâyeler: Hayal Dünyasını Besleyen Seri Mantığı

Yazgan’ın masal dünyası, çoğu zaman “seriler” üzerinden ilerler. Bu da çocuk okurun, karakterlerle bağ kurmasını ve okuma alışkanlığını sürdürmesini kolaylaştırır.

Kurumsal listelerde ve Wikipedia’daki eser seçkisinde öne çıkan masal/hikâye başlıkları:

• Olimpiyat Ormanı 

• Masal Denizi

• Masal Salıncağı 

• Gözlük Takan Yıldızlar 

• Paten Giyen Kaplumbağa 

• Yağmur Kuşları 

• Neşeli Orman / Neşeli Orman Hikâyeleri (seri şeklinde) 

• Ceren ve Arkadaşları (6 kitaplık seri) 

Masallarda hayvan karakterler, tabiat ögeleri ve “oyun” dili sık görülür. Ama bu masal evreni çoğu zaman bir “mesaj” taşır: kibirin kırılması, paylaşmanın güzelliği, arkadaşlığa sahip çıkmak, özür dilemenin değeri… TEİS’in işaret ettiği değer duyarlılığı, masal kurgusunda da kendini gösterir. 

Bestami Yazgan Menajerlik

3) Hikâye ve Yaşanmışlık Damarı: “Affet Beni Öğrencim!” ve Öğretmen Duyarlılığı

Bestami Yazgan’ı farklı kılan damarlardan biri, öğretmenliğin getirdiği gerçekçilik ve merhamet dilidir. Bu yüzden bazı kitapları “yaşanmış hikâyeler” lezzeti taşır.

Bu çizginin en bilinen örneklerinden biri:

• Affet Beni Öğrencim! 

Bu kitap, adından da anlaşılacağı gibi, öğretmen-öğrenci ilişkisinin hassas noktalarına dokunur: yanlış anlaşılmalar, kalp kırılmaları, telafi imkânı, affetmenin insanı büyüten yanı… Eğitimcilerin, velilerin ve genç okurların bu metinlerde kendinden bir şey bulmasının nedeni de budur: Yazgan, sınıfı “ders anlatılan yer” olmaktan çıkarıp, “insan yetişen yer” olarak görür.

Yine kurumsal listelerde yer alan bazı hikâye başlıkları da aynı duyarlılığı taşır:

• Kirazlı Şemsiye 

• Doğum Günün Kutlu Olsun 

• Hazinenin Şifresi 

4) Yetişkin Okura Hitap Eden Şiirler: Gönül Dili ve İç Ses

Bestami Yazgan her ne kadar çocuk edebiyatında çok öne çıksa da, yetişkin okura hitap eden şiir kitapları da bulunur. Kurumsal listelerde görülen örnekler:

• Gönül Fotoğrafı 

• Yıldızlara Astık Yüreğimizi 

• Şimdi Sevda Yürüsün 

• Can Yokuşu (bazı biyografik listelerde geçen şiir kitabı) 

• Bu şiirlerde, çocuk şiirlerindeki oyunlu ritim yerine daha içe dönük bir “gönül sesi” öne çıkar. Sevda, sükût, insanın kendine dönmesi, kalbin incelikleri gibi temalar ağır basar.

Akademik Çalışmalar, Projeler ve Okurla Buluşmalar

Bestami Yazgan’ın eserleri yalnızca okur ilgisiyle sınırlı kalmamış; akademik alanda da incelenmiştir. Örneğin, eserleri üzerine tez ve bilimsel incelemeler olduğuna dair bilgiler hem kurumsal biyografilerde hem de ansiklopedik kaynaklarda yer alır. 

Ayrıca, “okur-yazar buluşmaları” ve çocuk edebiyatını okula taşıyan projeler kapsamında da adı geçer. Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü biyografisi; “Yazarlar Okullarda” gibi projelerde yer aldığını aktarır. 

Bu tür çalışmaların değeri şuradadır: Çocuk edebiyatı sadece kitap yazmakla büyümez; yazarın çocukla yüz yüze gelmesi, okuma kültürünü canlı bir ilişkiye dönüştürmesi gerekir. Yazgan’ın eğitimci yanı, bu temasın doğal bir parçası hâline gelmiştir.

Bestami Yazgan Okumaya Nereden Başlanır? Yaş Gruplarına Göre Öneri

Bir yazarın dünyasına girişte doğru kitap seçimi, okur deneyimini çok güçlendirir. Bestami Yazgan için de “ilk temas” kitabı, yaşa ve ilgiye göre değişebilir:

Okul öncesi ve erken ilkokul

• Kısa, ritmik, görsel destekli masal/şiir kitapları (ör. masal dizileri ve çocuk şiirleri) 

7–12 yaş

• Seri hâlindeki masalsı hikâyeler (ör. Ceren ve Arkadaşları, Neşeli Orman çizgisi) 

12 yaş ve üzeri / öğretmen-öğrenci temalı metinler

• Affet Beni Öğrencim! gibi “insan” merkezli hikâyeler 

Yetişkin okur

• Gönül Fotoğrafı, Yıldızlara Astık Yüreğimizi, Şimdi Sevda Yürüsün gibi şiir kitapları 

Kısa Bir Değerlendirme: Bestami Yazgan’ı “Kalıcı” Kılan Nedir?

Bestami Yazgan’ın kalıcılığı, iki temel noktada toplanır:

1. Dil ve duygu dengesi: Çocuğun anlayacağı sadelikle, yetişkini de düşündüren bir iç derinliği aynı anda kurabilmesi. 

2. Eğitimci sezgisi: Öğretmenlik tecrübesinin verdiği gerçek hayat gözlemini, masal/şiir atmosferine taşıması. 

Üstelik bunu yaparken gelenekten kopmayan, değer dünyasını metinlerin omurgasına yerleştiren bir çizgi kurar. TEİS’in vurguladığı gibi, onun eserlerinde dinî ve millî değerlerin zaman zaman iç içe verildiği görülür. 

Bestami Yazgan; Osmaniye’den başlayıp İstanbul’a uzanan hayat yolculuğunda, öğretmenlik mesleğiyle edebiyatı bir arada taşıyan; çocuklara şiiri sevdiren, masalı sevdalı bir dile dönüştüren, yetişkin okura ise “gönül dili”yle seslenen güçlü bir yazardır. Doğum tarihi, eğitim süreci, Güneysu dergisiyle kurduğu kültür hattı, aldığı ödüller ve çok sayıda eseri; onun Türkiye çocuk edebiyatındaki yerini sağlamlaştırır. 

Bestami Yazgan Telefon Numarası: +90 532 723 88 35